चिराई देवी (माता)

स्थान: चिराई गाव, बागलाण तालुका, नाशिक जिल्हा, महाराष्ट्र
इतर नाव: अर्धनटेश्वरी महालक्ष्मी

चिराई देवीचे मंदिर निसर्गरम्य वातावरणाने वेढलेले आहे. हे मंदिर खानदेश प्रदेशातील प्रमुख धार्मिक तीर्थक्षेत्रांपैकी एक मानले जाते. मंदिराचा परिसर पर्वतरांगांनी आणि हिरवळेने नटलेला असून, शांत आणि रम्य वातावरण येथे अनुभवता येते.

इतिहास आणि आख्यायिका:
प्राचीन काळी लोकांना राक्षसांच्या छळापासून वाचवण्यासाठी, देवी धनदाईने तिच्या सहा बहिणींसह — सप्तशृंगी, एकवीरा, रेणुका, भटाई, चिराई आणि म्हाळसा — अवतार घेतला. त्यांनी राक्षसांचा वध केला .ज्या ठिकाणी त्यांनी राक्षसांना मारले, त्याच ठिकाणी माता स्थिर झाल्यात आणि त्या ठिकाणीच आज चिराई देवीचे मंदिर उभे आहे.

धार्मिक महत्त्व:
चिराई देवी ही अनेक कुळांची कुलदेवता मानली जाते, विशेषतः खानदेश प्रदेशातील २१ कुळांमध्ये तिची पूजा केली जाते. भक्तगण दूरदूरच्या भागातून येथे दर्शनासाठी येतात, आणि मंदिराचा परिसर धार्मिक श्रद्धा आणि निसर्गसौंदर्याचा अद्वितीय संगम अनुभवतो.

उत्सव आणि कार्यक्रम:
चैत्र व आश्विन महिन्यात येथे नवरात्र उत्सव मोठ्या उत्साहात साजरे केले जातात. रात्रभर जागरण, भजन, कीर्तन आणि देवीची विशेष पूजा आयोजित केली जाते. खान्देश आणि कसमादे ( कळवण,सटाणा,मालेगाव,देवळा) भागातील भाविक येथे मोठ्या संख्येने येतात.

पर्यटन व सहली:
मंदिराच्या परिसरातील निसर्गरम्य घाट, हिरवळ आणि स्वच्छ वातावरणामुळे हा परिसर म्हणूनही प्रसिद्ध आहे. शाळा व महाविद्यालयांद्वारे शैक्षणिक सहलींचे आयोजन येथे मोठ्या प्रमाणात केले जाते, ज्यामुळे भक्त व पर्यटक दोघांनाही अनुभव समृद्ध होतो.
विशेष मागणी
निसर्गरम्य घाट , नयनरम्य स्वच्छ व सुंदर परिसर यामुळे चिराई माता परिसराची पर्यटनस्थळ म्हणून विकास करण्याची जोरदार मागणी खान्देशातील जनतेकडून करण्यात येत आहे .